Serwis:

Żyto hybrydowe można siać również po 15 września

Obiegowe przeświadczenie, że siew żyta hybrydowego w całej Polsce należy wykonać do 15 września jest błędne i wprowadza niepokój. Temat terminu siewu poruszałem już niejednokrotnie na naszej stronie internetowej oraz w treściach broszury dedykowanej dla żyta hybrydowego. Pytania jednak powracają.

Według IUNG (rys. nr 1) w Polsce mamy zdefiniowane 5 różnych terminów dla siewu żyta ozimego, które wskazują optymalne przedziały czasowe dla wykonania tej czynności w różnych regionach. Terminy te zostały wyznaczone na bazie wieloletnich, ścisłych doświadczeń i są bardzo przydatną podpowiedzią. Oczywiście, długoterminowego przebiegu pogody w czasie jesieni nie jesteśmy w stanie przewidzieć (w innych porach roku też nie), dlatego też najlepiej, jeśli jest to tylko możliwe wykonywać siew w przedziale terminu optymalnego. Dlaczego? W przypadku długiej i ciepłej jesieni zasiewy z bardzo wczesnych terminów siewu będą sprawiać kłopoty, ponieważ łany będą przerośnięte, co skutkuje szeregiem problemów i wymaga wykonania dodatkowych zabiegów agrotechnicznych. Rozpatrując drugą skrajność, siewy wykonane w końcu zalecanego terminu siewu, w trakcie krótkiej, chłodnej jesieni rośliny „wejdą” w spoczynek zimowy nierozkrzewione, co w przypadku żyta nie jest sytuacją dobrą. Żyto ozime odznacza się bardzo silną reakcją na długość dnia (zjawisko fotoperiodyzmu) i wiosną bardzo szybko przechodzi z fazy krzewienia do fazy strzelania w źdźbło, co znacznie ogranicza budowę dodatkowych pędów bocznych (np.: pszenica ozima może „dokrzewić” się jeszcze wiosną – choć z różnym efektem ze względu na specyficzne cechy odmianowe). W rezultacie łan żyta może charakteryzować niedostateczną obsadą pędów kłosonośnych. 

Rysunek 1. Żródło danych: Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach

Żyto hybrydowe wysiane z gęstością 180 ziaren/m2 umieszczone w glebie na prawidłową głębokość 3 cm, powinno mieć do dyspozycji 6 tygodni (42 dni) wegetacji przed przerwą zimową licząc od dnia siewu. Cel minimum to rozpoczęcie przez rośliny fazy krzewienia przed zatrzymaniem wegetacji jesiennej. 

Przykład: Rozpatrując termin siewu dla części Pomorza Zachodniego (rys. nr 1 kolor niebieski na mapie) z uwzględnieniem sugerowanych przez nas korekt czasowych (ze względu na niskie normy wysiewu żyta hybrydowego, sugerowane terminy przez IUNG można przyśpieszyć o 3 do 5 dni), siew żyta hybrydowego powinniśmy rozpoczynać od 15.09 i kończyć 30.09 . Każda wysiana plantacja w terminie od 15.09 do 30.09 będzie założona w terminie optymalny dla żyta ozimego i rośliny wysiane nawet w końcowym terminie agrotechnicznym na pewno wydadzą wysoki plon. Termin siewu dla północno- wschodniego rejonu Polski (kolor brązowy na mapie) to po uwzględnieniu sugerowanych przez nas korekt, rozpoczyna się od 01.09 a kończy 10.09, co oznacza, że każdy siew wykonany w tym przedziale czasu będzie terminem optymalny siewu żyta hybrydowego. 

W innych regionach kraju termin siewu należy wyznaczyć analogicznie. Jak przedstawiono powyżej, optymalne terminy siewu żyta hybrydowego są różne dla regionów w Polsce, a wcześniej wspomniany 15.09 jest terminem opóźnionym dla północno-wschodniego rejonu Polski, a dla reszty regionów bardzo wczesnym lub optymalnym.

Dodatkowo zawsze kierujemy się zasadą, im termin siewu wcześniejszy tym norma wysiewu niższa, natomiast im termin siewu późniejszy od optimum tym norma wysiewu większa. Pamiętajmy jednak, że późny termin siewu można kompensować wyższą normą wysiewu, ale tylko w pewnych granicach.

Poważnym błędem jest ekstremalne przyśpieszanie siewów żyta ozimego. Prowadzenie plantacji zbyt zagęszczonej jest bardzo kłopotliwe i może wymagać w takich sytuacja interwencyjnego zastosowania regulatorów wzrostu już jesienią, a na pewno nie unikniemy aplikacji fungicydów. Innym problemem przy bardzo wczesnych terminach siewu jest ryzyko rozpoczęcia przez rośliny fazy strzelania w źdźbło jeszcze w trakcie wegetacji jesiennej, czego efektem będzie dominacja pędu głównego i bardzo silna redukcja pędów bocznych – czyli skutek odwrotny do oczekiwanego. 

Podsumowując, żyto ozime w celu „zaprogramowania” wysokiego plonu powinno wytworzyć pędy boczne jesienią w trakcie dnia krótkiego, dzięki czemu okres pomiędzy stadium podwójnego pierścienia (faza pełni krzewienia) a fazą kłoska szczytowego (początek fazy strzelania w źdźbło), warunkuje efektywny przebieg procesu budowania wielkości przyszłego kłosa. Opóźnienie terminu siewu z powodu obniżającej się temperatury oraz coraz krótszego dnia (długość naświetlania rośliny przez promienie słoneczne) przyczynia się do spowolnienia tempa rozwoju roślin w trakcie wegetacji jesiennej. W takich sytuacjach okres wschody – krzewienie jest przenoszony na wiosnę i przebiega w wyższych temperaturach powietrza oraz w warunkach wydłużającego się dnia, co jest zjawiskiem niekorzystnym dla żyta. Żyto ozime w takich przypadkach bardzo silnie skraca długość fazy krzewienia i przechodzi szybko do fazy strzelania w źdźbło, co przyczynia się do redukcji liczby pędów kłosonośnych oraz obniżenia produktywności pojedynczego kłosa.

W przypadku pytań odnośnie terminu lub gęstości siewu żyta, prosimy o kontakt z naszymi doradcami terenowymi.

KWS Zboża 

Kierownik Marketingu 

Product Manager Żyto Hybrydowe 

Bartosz Rudzki