Doradztwo:

Najczęściej zadawane pytania w żywieniu bydła żytem hybrydowym

1.     Czy opłacalne jest skarmianie żyta przez krowy mleczne i jak wpływ ma to na wydajność mleczną?

Z uwagi na różnice cenowe pomiędzy poszczególnymi zbożami samo zastosowanie żyta jako składnika paszy w żywieniu bydła może przynieść oszczędności na rocznych kosztach paszy rzędu 50-150zł/krowę, przy zachowaniu tej samej wydajności mlecznej. Według najnowszych zaleceń DLG z 2006 żyto dla krów mlecznych można stosować do 40 % w paszy. Przy prawidłowym zbilansowaniu dawki wiemy z doświadczeniach własnych, że w szczycie laktacji z powodzeniem można skarmiać nawet do 6kg żyta na krowę dziennie przy zachowaniu wydajności rocznej powyżej 10000 kg mleka. Potwierdzili to swoimi badaniami między innymi Mahlkowa, K.(2005) i PreiBinger, W. (2003), że żyto może stanowić od 30 do 60 % paszy treściwej dla krów mlecznych i nie powoduje to żadnych negatywnych skutków dla zwierząt.

2.     Czy żyto można wykorzystać na kiszonkę,  jakie są zalety takiej paszy?

Żyto przy prawidłowej agrotechnice kiszenia, skoszone w fazie początku kłoszenia jest dobrą i smaczną paszą dla bydła, a ze względu na wysoką zawartość cukrów bakterie kwasu mlekowego z łatwością się w niej namnażają co ułatwia kiszenie. Aby proces ten zachodził bardziej prawidłowo i aby kiszonka była jeszcze smaczniejsza i lepiej chroniona przed wtórnym przegrzewaniem się, można dodać skoncentrowane preparaty bakteryjne zawierające w swoim składzie różne szczepy bakterii kwasu mlekowego. Dużym atutem uprawy żyta hybrydowego na kiszonkę jest to, iż rolnicy mogą zdobyć dodatkowe dopłaty. Muszą jedynie przystąpić do programu rolnośrodowiskowego i zgłosić żyto jako poplon ozimy w pakiecie 8 Ochrona Wód i Gleb. Dużą zaletą uprawiania żyta na kiszonkę jest też możliwość zasiania po nim, w tym samym roku kukurydzy.

3.     Jak oblicza się bilans azotu w żwaczu i jaki wpływ ma żyto na powstawanie białka bakteryjnego?

Dla każdej paszy można określić bilans azotu w żwaczu określany skrótem-BNŻ. Bilans może być dodatni (+) lub ujemny (-). Można go obliczyć jako różnicę pomiędzy białkiem ogólnym zawartym w paszy a białkiem dostępnym w jelicie cienkim (nBO), a uzyskany wynik podzielić przez współczynnik przeliczania azotu na białko (6,25).

Przy obliczaniu dawek powinno się tak dobierać paszę, aby bilans azotu w żwaczu był maksymalnie zrównoważony, to znaczy zbliżony do zera. W skarmianiu zbóż i przy ustalaniu dawki żywieniowej dla bydła szczególnie istotna jest zawartość białka ogólnego dostępnego w jelicie (nBO) oraz bilans azotu (BNŻ). Choć żyto zawiera mniej białka niż inne gatunki zbóż (tabela nr 1), podobnie jak inne zboża przyczynia się do intensywnego powstawania białka bakteryjnego w żwaczu. Żyto zawiera średnio 101g białka surowego, ale zawartość białka ogólnego dostępnego w jelicie wynosi aż 148g/kg. Z tej przyczyny powstaje ujemny bilans azotu w żwaczu (BNŻ). Wynoszący -7,5g na 1kg. Ponieważ żyto powoduje niedobór azotu w żwaczu, przy skarmianiu żyta należy równocześnie stosować składniki skutkujące dodatnim bilansem BNŻ. Stąd też żyto z uwagi na swoją ujemną wartość BNŻ świetnie nadaje się do równoważenia dawek wysokobiałkowych gdyż redukuje nadwyżki azotu w żwaczu. Jęczmień, pszenżyto i pszenica cechuje podobna wartość białka użytecznego nBO, jednak BNŻ przy używaniu tych surowców z uwagi na wyższą zawartość białka, nie osiąga tak wysokich wartości ujemnych.

 

Tabela 1. Wartości pokarmowe poszczególnych zbóż pochodzących ze zbiorów 2010 roku (analizy NIRS, LUFA, NORDWEST, Niemcy)

ŻytoJęczmieńPszenżytoPszenica
Sucha masa (g)863870861858
Białko ogólne (g)101109113121
Bilans azotu w żwaczu (BNŻ)-7,5-5,5-5,5-4,9
Białko ogólne dostępne w Jelicie (nOB)148144148151

4.     Która odmiana  żyta KWS najlepiej nadaje się do skarmiania przez bydło?

Wszystkie odmiany żyta hybrydowego KWS z systemem POLLENPLUS® świetnie nadają się do skarmiania przez bydło. Ważny jest jednak odpowiedni dobór odmian do indywidualnych warunków danego gospodarstwa. W doborze odpowiedniej odmiany do uprawy pomogą Doradcy Agrotechniczni KWS.

5.     Czy żyto można stosować w skarmianiu cieląt?

Na chwilę obecną ze względu na brak dokładnych badań w stosowaniu żyta dla najmniejszych cieląt w starterze nie zaleca się jego podawania. Starsze cielęta od 100kg mogą otrzymywać od 5 do 8% żyta w paszy, jednak to również nie zostało potwierdzone stosownymi badaniami.