Doradztwo:

Demo farma Drzęczewo 2011/2012

Zapraszam do wspólnego monitorowania trzeciej edycji demo farmy w Drzęczewie, która zlokalizowana jest w gospodarstwie Państwa Elżbiety i Jana Wujczak. Projekt realizowany jest wspólnie z firmą Väderstad. Rośliną uprawną jest żyto mieszańcowe odmiany Visello hodowli KWS LOCHOW POLSKA. Jest to doświadczenie łanowe prowadzone w realnych warunkach gospodarowania. W największym stopniu eksponujemy takie elementy technologii uprawy jak: głębokość siewu, gęstość siewu czy termin siewu. Utrzymanie reżimu technologicznego oraz dotrzymanie terminów agrotechnicznych wykonywanych zabiegów, bardzo wyraźnie wpływa na jakość i wielkość uzyskiwanych plonu, a co najważniejsze w większości przypadków poprawę prowadzonej agrotechniki rośliny uprawnej, możemy osiągnąć bez ponoszenia dodatkowych kosztów. Poprzez przedstawienie bezpośredniego wpływu na rozwój roślin specjalnie popełnionych błędów chcemy pokazać, jak poprawnie poprowadzić łan żyta ozimego  celu zebrania satysfakcjonującego plonu z jednostki powierzchni.

Doświadczenie założone jest na glebie lekkiej (kl. IV , V) o odczynie pH 6,0-6,5 pH. Przedplonem była pszenica ozima. Słoma została zebrana. Zastosowano następujące nawożenie: obornik w dawce ok. 30 ton/ha oraz nawóz fosorowo-potasowy w ilości 300 kg/ha ( P- 36kg , K 60 kg / ha.) Doświadczenie prowadzone jest w dwóch różnych systemach uprawy gleby: uprawa orkowa A ( uprawa ścierniska, orka na gł. 25cm,siew agregatem uprawowo-siewnym Väderstad Rapid) oraz uprawa bezorkowa B – Top Down ( uprawa ścierniska, uprawa zasadnicza przy użyciu ciężkiego kultywatora Top Down  na gł. 25 cm, siew agregatem uprawowo-siewnym Väderstad Rapid). Szczegółowy schemat doświadczenia znajduje się w tabeli nr 1.

Tab. 1 Schemat demo farmy w Drzęczewie


UPRAWA ORKOWA


TOP DOWN 20 cm

A1. 180 szt./m2, 2 cm , 15 IX
Brak azotu wczesną wiosną
Szerokość bloku – 6 m
B1. 180 szt./m2, 2 cm , 15 IX
Brak azotu wczesną wiosną
Szerokość bloku – 6 m
A2. 180 szt./m2, 2 cm, 15 IX
Kontrola
Szerokość bloku – 6 m
B2. 180 szt./m2, 2 cm , 15 IX
Kontrola
Szerokość bloku – 6 m
A3. 180 szt./m2, 5 cm, 15 IX
Zbyt głęboki siew,
Szerokość bloku – 3 m.
B3. 180 szt./m2 , 5 cm , 15 IX
Zbyt głęboki siew,
Szerokość bloku – 3 m.
A4. 110 szt./m2, 2 cm, 15 IX
Zbyt mała gęstość siewu,
Szerokość bloku – 3m
B4. 110 szt./m2 , 2 cm , 15 IX
Zbyt mała gęstość siewu,
Szerokość bloku – 3m
A5. 250 szt./m 2, 2 cm, 15 IX
Zbyt duża gęstość siewu,
Szerokość bloku – 3 m
B5. 250 szt./m2, 2 cm , 15 IX
Zbyt duża gęstość siewu,
Szerokość bloku – 3 m
A6. 180 szt./m2, 2 cm, 30 IX
Opóźniony termin siewu,
Szerokość bloku – 3 m
B6. 180 szt./m2, 2 cm , 30 IX
Opóźniony termin siewu,
Szerokość bloku – 3 m
Fot.1 Uprawa zasadnicza kultywatorem Top Down firmy Väderstad.
Fot.2 Przygotowanie siewnika do siewu.

W trakcie siewu warunki glebowe odbiegały od idealnych, ponieważ było sucho (Fot.3). Sekcja doprawiająca siewnika pracowała bez zarzutu rozkruszając większe agregaty glebowe. Nasiona niestety zostały umiejscowione w glebie mocno przesuszonej i z tego powodu byliśmy przygotowani na nierównomierne i kiepskie wschody w przypadku dalszego braku opadów atmosferycznych.

Fot. 3 Siew żyta.

Bezpośrednio po siewie w Drzęczewie nadal utrzymywała się susza. Mimo tak niekorzystnych warunków wschody były dość szybkie i wyrównane co nas pozytywnie zaskoczyło. Wyjątek stanowił obiekt ze zbyt głębokim siewem, gdzie rośliny wschodziły wolniej i nie miały tak dobrego wigoru jak rośliny z optymalnych siewów. Wniosek nasuwa się sam. Kontrolujmy nastawy głębokości pracy siewnika, ponieważ chwila nieuwagi może już na „starcie” naszej uprawy doprowadzić do błędu agrotechnicznego, którego nie będziemy w stanie naprawić.

Fot. 4 Po lewej głębokość siewu 2 cm. Po prawej 5 cm.
Fot.5 Po lewej wschody - siew 30 września, po prawej krzewienie siew 15 września.

Ze względu na masowo występujące różne gatunki chwastów (miotła zbożowa, chaber bławatek, przytulia czepna) w fazie krzewienia żyta zostały wykonany oprysk preparatem herbicydowym zawierającym następujące substancje czynne: izoproturon, diflufenikan, amidosulfuron.

W czasie obserwacji plantacji wykonanej na początku listopada najlepiej wyglądały rośliny wysiane 15 września na głębokość ok. 2 cm. Rośliny miały ok. 5-6 pędów bocznych i dobrze rozwinięty system korzeniowy (Fot. 6 i 7) co świadczy o dobrym przygotowaniu do zimowania. Dla porównania rośliny z siewu wykonanego 30 września miały tylko lub aż 2-3 pędy boczne, ponieważ w tym roku mieliśmy wiele dni bardzo ciepłych dzięki, którym rośliny mocno nadgoniły starty w rozwoju. Gdyby przebieg wegetacji byłby podobny do poprzedniego sezonu to rośliny z wariantu opóźnionego wyglądałyby niestety dużo gorzej.

W tym konkretnym przypadku widzimy jak silnie wpływa termin siewu na rozwój rośliny zbożowej w okresie jesiennym (Fot. 8).

Fot. 6 Początek listopada. Po lewej siew 15 września, po prawej siew 30 września.
Fot. 7 Rośliny wysiane w optymalnym terminie 15 września.
Fot. 8 Rośliny z siewu opóźnionego

 

Demofarma 2012 –  stan po „ostrej” zimie

Warunki klimatyczne w czasie zimy 2011-2012 były w naszym regionie bardzo trudne dla roślin ozimych.
W grudniu bardzo wysokie temperatury dochodzące czasami do +15 stopni spowodowały, że wegetacja trwała niemal do końca roku. Całkowity brak okrywy śnieżnej oraz spadek temperatur do -25 stopni w końcu stycznia i początku lutego spowodowały, że większość roślin ozimych wymarzła.
Ogrom strat jakie spowodowała zima uwidocznił się na początku marca po ruszeniu wegetacji. Spośród ozimin, oprócz żyta zostało kilka procent pszenic i pszenżyt, resztę plantacji trzeba było zlikwidować.
Mimo tak stresowych warunków żyto hybrydowe na naszych plantacjach przetrwało bardzo dobrze. Rośliny były w dobrej kondycji (Fot. 9), więc w czasie ruszania wegetacji (początek marca) zastosowaliśmy 40 kg N na hektar w formie saletry amonowej.

Fot. 9 Widok roślin po zimie (początek marca)

Najsłabiej wyglądają rośliny z siewu opóźnionego (Fot. 10), które były w niższych fazach rozwojowych, a mimo to przetrwały ciężką zimę, co wskazało nam ewidentną przewagę tego gatunku nad pszenżytem i pszenicą pod względem mrozoodporności i zimotrwałości.

Fot. 10 Rośliny z siewu opóźnionego (początek wegetacji wiosennej).
Fot. 11 Ogólny widok plantacji po zimie – po lewej siew opóźniony, po prawej siew w terminie optymalnym.

Żyto po podaniu pierwszej dawki azotu szybko ruszyło z budowaniem masy zielonej i w końcu marca już osiągnęło fazę 31 czyli pierwsze kolanko.

Fot. 12. „Potężna roślina” z siewu w optymalnym terminie - silny system korzeniowy , 7-8 pędów bocznych.

Pierwsze kolanko czyli początek strzelania w źdźbło (Fot.13) jest w życie bardzo ważną fazą rozwojową. Od tej fazy następuje szybkie wydłużanie międzywęźli a więc jest to najlepszy moment na zastosowanie regulatora wzrostu na intensywnie prowadzonych plantacjach. W tej fazie powinniśmy wykonać pierwszy zabieg regulujący wzrost. W naszym przypadku zastosowaliśmy łącznie następujące substancje czynne CCC 675 ( 1 l preparatu/ ha ) został wzmocniony preparatem trineksapak etylu ( Modus 0,15l/ha )w celu pogrubienia i usztywnienia źdźbeł.
Dodatkowo wraz z regulatorami wzrostu zastosowaliśmy fungicyd: (125 g/ha flusilazolu oraz 250 g/ha karbendazym), w celu ograniczenia chorób podstawy źdźbła, gdyż na polach tych dominuje płodozmian zbożowy. Aby wykorzystać przejazd opryskiwacza jednocześnie zostały zastosowane nawozy dolistne – siarczan magnezu (5 kg/ ha) + Mn + Cu. Te dwa mikroelementy mają duży wpływ na wzrost i plonowanie roślin zbożowych więc należy o nich pamiętać.

Fot. 13 Ostatnie dni marca ! Widoczne pierwsze kolanko.
Fot. 14 Ogólny widok plantacji. Po prawej siew opóźniony, widać słabszy rozwój roślin w porównaniu do kontroli po stronie lewej.

Kilka dni po oprysku, wegetacja nabrał dużego tempa. Rośliny w fazie strzelenia w źdźbło (Fot. 15) bardzo szybko przyrastają na długość, co jest połączone z dużym zapotrzebowaniem na składniki pokarmowe. Drugą dawkę azotu zastosowaliśmy w ilości 68 kg N /ha w postaci saletry amonowej.

Fot.15 Ogólny widok plantacji – pełnia strzelania w źdźbło.

Pomimo małej ilości opadów wiosną ( nie pada od początku wegetacji) żyto bardzo dobrze wykorzystuje nawożenie azotowe tworząc bujny łan (Fot. 16) zwłaszcza na obiektach sianych w odpowiedniej gęstości i głębokości. Rośliny przy tym były bardzo zdrowe.

Fot.16 Faza BBCH 32 / BBCH 33

Kłoszenie.
Podobnie jak faza pierwszego kolanka; faza liścia flagowego i początek kłoszenia to faza rozwojowa przy której należy obserwować rośliny pod kątem - rdzy brunatnej. W naszym przypadku oprysk wykonaliśmy zapobiegawczo na początku kłoszenia preparatem zawierającym tebukonazol w ilości 250 g/ha. Także zapobiegawczo dodany został insektycyd, przeciwko wciornastkom.
Tuż przed kłoszeniem zaaplikowaliśmy 100 kg saletry amonowej (34 kg N/ha) kończąc tym samym nawożenie azotowe.
Przed nami faza kwitnienia (Fot. 17) w życie, a więc okres kiedy nie należy wykonywać żadnych zabiegów!

Fot.17 Pełnia kłoszenia (8 maj) Cały czas bez deszczu!

Kwitnenie.
Sezon wegetacyjny trwa, rośliny żyta rozpoczęły już kwitnienie (Fot. 18). Okres bardzo ważny w wegetacji żyta. Odmiany nasze z systemem zwiększonego pylenia (system POLLENPLUS®) wytwarzają duże ilości pyłku dzięki czemu zapylanie przebiega szybko i sprawnie dzięki czemu zminimalizowane jest porażenie przez sporysz.

Fot. 18 Kwitnienie – nie wykonujemy żadnych zabiegów!

Dojrzewanie
Jest lipiec. W Drzęczewie w czerwcu spadło dość dużo deszczu więc roślinom żyta powinno wystarczyć wody w procesie nalewania ziarna. Rośliny są zdrowe. Łan jest zwarty i bujny, najsłabiej wyglądają rośliny z siewu opóźnionego oraz te, które z premedytacją zostały wysiane zbyt gęsto.

Fot. 19 Początek lipca - nalewanie ziarna trwa.
Fot. 20 Ogólny widok plantacji. Po lewej zbyt gęsty siew (250 roślin/m ) Rośliny konkurowały ze sobą tworząc cieńsze źdźbła co prowadzi do wylegania.
Fot. 21 Dorodne dobrze wykształcone i wypełnione kłosy. Powyżej 20 pięter zapylenie przebiegło pomyślnie.

Demo farma – po zbiorach.

Zbiór żyta hybrydowego odmiany Visello przeprowadziliśmy w ostatnich dniach lipca. Mimo, że początek wznowienia wegetacji po zimie był dla zbóż bardzo trudny, później rośliny borykały się z suszą, która ustąpiła dopiero w okolicach fazy kwitnienia, stwarzając sprzyjające warunki do wzrostu i rozwoju, żyto Visello wydało bardzo wysoki plon jak na nasze realia gospodarowania. Przypomnę, że doświadczenie założone było na glebach klasy IV - V i plon jaki uzyskaliśmy na obiektach z prawidłową agrotechniką przekroczył 8 ton z hektara! Wyniki były oczywiście zróżnicowane w poszczególnych blokach, które różniły się agrotechniką. Najwyższy plon na poziomie 8,2 tony z hektara odnotowaliśmy na obiektach z siewem na gł. 2 cm. przy gęstości siewu 180 roślin na m2. Najniższe plony oraz słabo wykształcone i wyrównane ziarno zebraliśmy z obiektów, które zostały zasiane na głębokość 5 cm. oraz na tych gdzie żyto zostało zasiane zbyt gęsto i zbyt późno. Różnice te sięgały od 1 do 1,5 t z hektara.

Fot. 22. Już po zbiorach .

Chciałbym nadmienić, że w innych gospodarstwach (na lepszych glebach) plony żyta hybrydowego oscylowały w granicach 9 ton z hektara. Żyto hybrydowe w tym trudnym bardzo dobrze przezimowało i wydało rekordowe plony ziarna. Dodatkowym atutem żyta w tym roku była słoma, która w tym sezonie na naszym terenie jest towarem deficytowym.

Fot. 23 . To co nie zmieściło się w silosach.

Wszystkim sympatykom naszego projektu składam serdeczne podziękowania. Zapraszam do uprawy naszych odmian oraz do monitorowania naszego nowego projektu realizowanego w Drzęczewie. Pierwszy opis wkrótce. W przypadku pytań jestem do Państwa dyspozycji pod numerem telefonu 663 360 560.

Pozdrawiam serdecznie
Jarosław Wierzyk