Serwis:

Żyto hybrydowe w paszy obniża koszty żywienia świń

Produkcja pasz opartych na zbożach z własnego gospodarstwa to najkorzystniejsze rozwiązanie zwiększające zysk produkcji trzody chlewnej. Jednak często zdarza się, że zbiór zbóż z własnego pola nie wystarcza. Musimy wówczas posiłkować się zakupami z rynku. W takich sytuacjach dobrą alternatywą jest siew żyta hybrydowego, które na glebach lekkich i średnich charakteryzuje się najwyższym potencjałem plonowania. Wytrzymuje spadki temperatur nawet do – 25 °C i lepiej toleruje stresy związane z niedoborami wody. Pozwala na lepsze zabezpieczenie bazy paszowej nawet przy niesprzyjających warunkach w trakcie wegetacji.

Prowadząc tucz świń, nabywamy różne surowce do produkcji pasz tj., mieszanki mineralno-witaminowe, dodatki białkowe, zakwaszacze, olej a przede wszystkim ziarno zbóż, które stanowią ok 80% składu mieszanki. Kupując zboże sugerujemy się najczęściej ceną oraz zawartością białka ogólnego. Rozważając zakup zboża na cele paszowe należy rozpoznać nie tylko cenę ale przede wszystkim jego wartość żywieniową. Dobrze jest wcześniej zbadać ziano pod kątem zawartości białka surowego i zanieczyszczeń, a także ułożyć mieszankę paszową i porównać koszty produkcji pasz. W artykule przeprowadziłem symulację dawek żywieniowych w tuczu trzody chlewnej z żytem i z pszenżytem. Wyliczenia są oparte o wartości pokarmowe ziarna pochodzącego z tegorocznych zbiorów według aktualnych cen rynkowych oferowanych przez wytwórnie pasz i firmy handlowe.

Na podstawie wyników analiz zbiorów z 2018 roku (tab. 1) średnia zawartość białka surowego w ziarnie żyta sięga  9,3 %, w pszenicy 11,9 %, jęczmieniu 11,4 % i pszenżycie 10,7 %. Należy pamiętać jednak, że czynnikami decydującymi o zawartości składników w tym również białka w ziarnie jest poziom nawożenia azotowego, warunki atmosferyczne w trakcie wegetacji, rodzaj gleby jak i cechy odmianowe gatunku. O wartości pokarmowej zboża w żywieniu zwierząt w pierwszej kolejności stanowi jego wartość energetyczna. Żyto o wartości energetycznej 13,8 MJ/kg klasyfikuje się dużo lepiej niż jęczmień, który zawiera 12,9MJ/kg i wypada niewiele gorzej niż pszenżyto czy pszenica 14 MJ/kg

Tabela nr 1. Wartość pokarmowa ziarna zbóż pochodzącego ze zbiorów 2018 roku.

Zbiory zbóż

2018

Skład i zawartość energii zbóż

 

Jęczmień

Żyto

Pszenżyto

Pszenica

Liczba prób

n= 305

n = 143

n = 153

n = 261

Sucha masa

87,9

88,0

87,7

87,7

(T) w %

(85,3 – 90,1)

(84,7 - 90,4)

(84,2 - 89,9)

(82,6 - 89,9)

Białko

11,4

9,3

10,7

11,9

(%)* (Nx6,25)

(9,0 – 14,5)

(7,4 - 11,9)

(7,0 - 14,6)

(9,0 - 14,8)

Tłuszcz

2,9

1,7

1,8

2,1

(%)* HCl

(2,6 - 3,2)

(1,5 -2,0)

(1,6 - 2,2)

(1,8 - 2,4)

Włókno

5,1

2,0

2,0

2,2

(%)*

(3,6 - 6,6)

(1,1 -2,5)

(1,2 - 2,6)

(1,4 - 2,8)

Skrobia

51,6

56,3

60,0

60,7

(%)*

(44,8 -56,1)

(53,7 -58,7)

(55,5 -63,0)

(56,3 - 63,6)

EM-Świnie (MJ/kg)*

12,9

13,8

14,0

14,0

(Skład paszy z 2008)

(12,2 - 13,2)

(13,7 - 13,9)

(13,7 - 14,2)

(13,8 - 14,3)

* W oparciu o 88% suchej masy; 29.08.18r.
Źródło: Instytut Paszy Jägerstr. 23-27, 26121 Oldenburg Internet https://www.lufa-nord-west.de/index.cfm/article/1971.html

W pierwszej połowie października 2018 roku cena ziarna żyta paszowego wahała się w zależności od podmiotu skupującego od 680 do 730 PLN/t pszenżyto od 740 do 800 PLN/t, jęczmień 770 do 810 PLN/t pszenica 760-820 PLN/t.

Najwięcej pasz skarmia się w ostatnim etapie tuczu na tzw. finiszer. Tutaj należy tak bilansować paszę aby dobór surowców produkcji pasz oferował dobre przyrosty przy jak najniższych kosztach. W efekcie przełoży się to na wyższy zysk produkcji zwierzęcej.

Wprowadzając powyższe wartości do programu żywieniowego i po dokładnym zbilansowaniu dawek pokarmowych dla trzody o wadze od 70-120 kg otrzymaliśmy kalkulację żywieniową dla ostatniego etapu tuczu (tabela. nr 2)

Tabela nr 2. Dawki pokarmowe dla świń o wadze od 70 do 120 kg z 50% udziałem żyta i pszenżyta w paszy

SurowiecCena surowca [pln/t] Mieszanka z żytemMieszanka bez żyta
Udział [%]Koszt surowca [pln]Udział [%] Koszt surowca [pln]

Żyto

705

50

352,5

-

-

Pszenżyto

770

-

-

50

385

Jęczmień

790

15

118,5

30,2

238,58

Pszenica

790

13,7

108,23

-

-

Śruta sojowa

1500

13,5

202,5

12

180

Śruta rzepakowa

1000

5

50

5

50

Mieszanka min-wit

5500

2,5

137,5

2,5

137,5

Zakwaszacz

8000

0,3

24

0,3

24

Koszt paszy

993,23

1015,08

Składniki pokarmowe

Jedn.

Zaw. z żytem

Zaw. z pszenż.

EM - trzoda chlewna

MJ

13,08

13,12

Białko surowe

%

16,01

16,12

Lizyna

%

1,00

0,97

Metionina

%

0,32

0,32

Met + Cys

%

0,62

0,62

Treonina

%

0,67

0,65

Tryptofan

%

0,21

0,20

Włókno surowe

%

3,33

3,81

Tłuszcz

%

1,63

1,77

Wapń

%

0,68

0,66

Fosfor

%

0,54

0,56

Cukry

%

5,15

3,72

Sód

%

0,16

0,16

Źródło: Program do bilansowania dawek pokarmowych Hybrimin Futtrer 2008

Pomimo większej ilości śruty sojowej mieszanka z żytem jest tańsza o 22,57 PLN/t zawiera mniej białka i włókna surowego, jednak jej skład aminokwasowy jest lepszy. Ponad to trzykrotnie wyższa zawartość fruktanów w życie w porównaniu do innych gatunków zbóż powoduje, że zwierzęta rzadziej chorują na salmonelle.

Przykładowe mieszanki mają charakter poglądowy. Każda dawka żywieniowa powinna być rozpatrywana indywidualnie. Zachęcam do konsultacji w sprawie bilansowania pasz z udziałem żyta. Nasi Doradcy ds. Żywienia Zwierząt oraz ds. Agrotechnicznych chętnie pomogą Państwu wdrożyć indywidualne rozwiązania w gospodarstwie.

KWS Zboża
Doradca ds. Żywienia Zwierząt
Karol Włodarczyk
Tel.601 374 823