Newsletter:

Agrotechnika pszenicy

SIEW

1. Wymagania glebowe i płodozmianowe pszenicy ozimej

Pszenica posiada największe wymagania glebowe i płodozmianowe spośród wszystkich zbóż.
Do jej uprawy zaleca się następujące kompleksy glebowo-rolnicze:

  • bardzo przydatne: pszenny bardzo dobry (1), pszenny dobry (2), pszenny górski (10)
  • przydatne: pszenny wadliwy (3), żytni bardzo dobry (4), zbożowo-pastewny mocny (8)
  • średnio przydatny: żytni dobry (5)


( ) – oznaczenie kompleksu glebowego         

Przedplony:

  • najkorzystniejsze: mieszanki strączkowo-zbożowe, bobik, burak, ziemniak, motylkowate wieloletni
  • dobre: rzepak, groch siewny, okopowe pastewne, inne strączkowe, kukurydza na zielonkę, owies
  • najmniej korzystne: pszenica, jęczmień, pszenżyto, żyto


2. Uprawa roli

Sposób przygotowania stanowiska zależy od zwięzłości gleby, przedplonu, uwilgotnienia gleby oraz  maszyn, jakimi dysponuje gospodarstwo.
Przy uprawie pszenicy ozimej po przedplonach wcześnie schodzących z pola (rzepak ozimy, zboża) bezwzględnie należy wykonać podorywkę, która zatrzymuje wilgoć w glebie i sprzyja kiełkowaniu samosiewów zbóż, rzepaku i chwastów.
Po rzepaku, ziemniakach i burakach cukrowych możliwa jest uprawa bezorkowa. Glebę po zbiorze przedplonu uprawia się kultywatorem podorywkowym i bronami talerzowymi, a w trakcie siewu doprawia się agregatami uprawowo-siewnymi.
Po zbożach, kukurydzy i motylkowych zazwyczaj stosowana jest klasyczna metoda płużna. Obejmuje ona orkę (głębokość ok. 20-24 cm) i doprawienie roli. Orkę należy wykonać co najmniej 10 dni przed siewem (wskazane jest doczepienie wału Campbella), co umożliwi odleżenie gleby oraz przywrócenie podsiąku warunkującego szybkie i wyrównane wschody. Bezpośrednio po orce bronuje się rolę, aby zapobiec stratom wody, przyśpieszyć rozkład ścierni i wschody chwastów. Następnie w odstępach około 10-dniowych wykonuje się zabiegi pielęgnacyjne (jedno- lub dwukrotnie) mające na celu niszczenie wschodzących chwastów i samosiewów przy użyciu brony lub stosując zestaw uprawowy średniej brony z wałem strunowym. Nie dotyczy to pól, gdzie występuje perz, który zostałby w ten sposób rozmnożony.
W niektórych warunkach siedliskowych (gleby średnie) dobre efekty daje pominięcie klasycznej uprawy orkowej na rzecz bezorkowej – z zastosowaniem głębosza i orki płytkiej lub głębosza i rototillera.
Najwięcej trudności w doprawieniu sprawiają gleby po motylkowych wieloletnich oraz gleby ciężkie i zwięzłe.


3. Nawożenie przedsiewne

Dawki azotu, fosforu i potasu pod pszenicę zależą od zasobności gleby, rodzaju przedplonu i wysokości spodziewanych plonów. Na pobieranie składników pokarmowych ma wpływ wiele czynników. Jednym z nich jest pH gleby. Dla pszenicy optymalne pH wynosi 6,5. Agronomicznie dopuszczalne pH wynosi 5,3-7,3.

Azot
Pszenica ozima uprawiana po dobrych przedplonach nie wymaga jesiennego nawożenia azotem.
Uprawiając ją po zbożach na glebach zawierających mało azotu mineralnego, należy zastosować przed siewem ok. 20-30 kg N/ha.

Fosfor i potas
W technologiach programowych, aby wytworzyć plon 5 t/ha ziarna (+słoma), pszenica pobiera z gleby 50 kg P2O5,
95 kg K2O i 20 kg MgO – dotyczy to gleb o co najmniej średniej zasobności w te składniki.

Na glebach o niskiej zasobności należy zastosować dodatkowo około 40-60 kg P2O5 i 30-50 kg K2O. Racjonalne dawki nawozów na 1 ha wynoszą wtedy 90-110 kg P2O5 oraz 125-145 kg K2O.

K i P stosujemy przedsiewnie, nie ma potrzeby podziału dawek nawozów fosforowych i potasowych.
Natomiast nawozy magnezowe możemy stosować przedsiewnie, pogłównie, a nawet dolistnie.
Precyzyjne ustalenie dawek nawozów powinno poprzedzać wykonanie analiz chemicznych prób glebowych, pobranych z danego pola w celu zbadania zasobności w P, K, Mg oraz pH gleby.
Prawidłowo nawożone przedsiewnie zboże lepiej i głębiej ukorzenia się jesienią, lepiej zimuje, wiosną szybciej rośnie i w konsekwencji zapewnia lepsze zakrycie powierzchni gleby, co ogranicza parowanie wody i utrudnia rozwój chwastów. Szybciej regenerują się uszkodzenia po zimie oraz wcześniej rozpoczyna się wiosenna wegetacja, a dzięki jej wydłużeniu plonowanie jest stabilniejsze.

4. Termin i gęstość siewu

Wśród elementów agrotechniki mających duży wpływ na poziom plonowania, a więc i na opłacalność technologii produkcji pszenicy, bardzo ważne miejsce ma termin siewu. Dotrzymanie właściwego terminu siewu jest warunkiem wykorzystania potencjału plonotwórczego. Zasiana w odpowiednim czasie pszenica jesienią tworzy rozwinięty system korzeniowy, krzewi się i wykształca mocne pędy kłosonośne. Ponadto może przed zimą zmagazynować w swoich tkankach dostateczną ilość glukozy oraz innych substancji warunkujących mrozoodporność. Przed zakończeniem jesiennej wegetacji rośliny powinny znajdować się w fazie pełni krzewienia (BBCH 25).
Opóźnienie terminu siewu powoduje, że w efekcie rośliny są niższe oraz słabiej rozkrzewione. Pogarsza się architektura łanu, wiele pędów w łanie jest bardzo niskich, a kłosy są krótsze, mniej zbite i posiadają mniejszą liczbę kłosków i ziaren. Następuje wyraźny spadek plonu, który może być tym większy, im surowsze warunki rośliny będą miały zimą.
Niewskazane są również zbyt wczesne terminy siewów, ponieważ sprzyjają jesiennemu porażeniu przez choroby (mączniak, septorioza i rdze). Nadmiernie rozwinięty przed zimą łan sprzyja żerowaniu szkodników (mszyca zbożowa, skoczki, ploniarka zbożówka) i jest bardziej podatny na pleśń śniegową. Może wykazywać również objawy niedożywienia oraz gorzej zimować.
Poniżej przedstawiamy optymalne terminy siewu pszenicy ozimej.


W praktyce z różnych względów dotrzymanie optymalnego terminu siewu może być trudne i nie są rzadkością siewy opóźnione i bardzo opóźnione. Jednym ze sposobów przeciwdziałania skutkom opóźnionego siewu jest zastosowanie zwiększonych ilości wysiewu oraz wybór odmian bardziej tolerancyjnych na opóźniony termin siewu.

Niżej prezentujemy optymalne terminy siewu naszych odmian pszenicy ozimej, jak i zalecane normy wysiewu dostosowane do terminu siewu i kompleksu glebowego.


Zalecane normy wysiewu dla odmian: Julius, KWS Ozon, KWS Dacanto, KWS Pius, KWS Magic

 

Termin siewu

Kompleks glebowy pszenny bardzo dobry, pszenny dobry

Kompleks glebowy pszenny wadliwy, żytni bardzo dobry

Norma wysiewu (liczba kiełkujących ziaren na m2)

wczesny

240 - 280

240 - 260

optymalny

280 - 320

260 - 300

późny

320 - 380

280 - 340

bardzo późny

380 - 420

340 - 400

Pożądana gęstość łanu

550 - 650 kłosów/m2

500 - 550 kłosów/m2


Zalecane normy wysiewu dla odmian: Galvano, KWS Position, Cubus

 

Termin siewu

Kompleks glebowy pszenny bardzo dobry, pszenny dobry

Kompleks glebowy pszenny wadliwy, żytni bardzo dobry

Norma wysiewu (liczba kiełkujących ziaren na m2)

wczesny

260 - 280

240 - 260

optymalny

280 - 340

260 - 300

późny

340 - 380

300 - 360

bardzo późny

380 - 450

360 - 420

Pożądana gęstość łanu

500 - 600 kłosów/m2

500 - 550 kłosów/m2


Ilość wysiewu (kg/ha) wyliczamy na podstawie następującego wzoru:


masa tysiąca ziaren [g] x norma wysiewu [szt./m2]
zdolność kiełkowania [%]

Ważne jest, aby do siewu stosować kwalifikowany materiał siewny, który posiada określane parametry jakościowe:
zdolność kiełkowania – min. 85%,  czystość – min. 98%, obce gatunki – maks. 7 szt./500 g. Bardzo istotne jest również równomierne pokrycie nasion odpowiednią zaprawą nasienną, która zabezpieczy je przed chorobami grzybowymi przenoszonymi przez ziarniaki i glebę.
Wysiew nasion niekwalifikowanych, słabo wykształconych, niefrakcjonowanych, zanieczyszczonych i posiadających obniżoną zdolność kiełkowania przyczynia się bezpośrednio do obniżenia plonu i pogorszenia jego jakości. Dodatkową korzyścią ze stosowania kwalifikowanego materiału siewnego jest możliwość uzyskania dopłaty w wysokości 100 zł do 1 ha.

Głębokość siewu:
Przed siewem należy wykonać odpowiednią uprawę przedsiewną. Gleba nie może być nadmiernie rozluźniona ani też zamazana.
Na glebach ciężkich zasobnych należy siać płytko: 2-3 cm.
Na glebach lżejszych, łatwo wysychających, przesuszonych – głębiej: 3-4 cm.
Zbyt głęboki siew powoduje nadmierne wydłużenie międzywęźla korzeniowego i opóźnienie rozwoju siewki o kilka, a nawet kilkanaście dni. Pszenica zaczyna kiełkować już przy temperaturze 3-4°C. Przy temperaturze gleby ok. 15°C i dobrym jej uwilgotnieniu wschody można już obserwować po 5-7 dniach.

Po wschodach należy policzyć obsadę roślin, aby wiosną ocenić ewentualne straty pozimowe oraz opracować wiosenną strategię nawozową.
Należy również obserwować rośliny pod kątem występowania szkodników, w tym mszyc, będących wektorami chorób wirusowych oraz  larw rolnic i ślimaków.

5. Zwalczanie chwastów jesienią

Jesienią można zwalczać chwasty, stosując herbicydy doglebowe, nalistne lub o podwójnym działaniu. Najpóźniejszym terminem stosowania herbicydów jest faza początku krzewienia. Nie zaleca się stosowania herbicydów w fazie krzewienia pszenicy, ponieważ wtedy następuje już zawiązywanie i różnicowanie elementów kłosów.
Program ochrony powinien być dopasowany do spektrum dominujących na danym polu gatunków chwastów i przebiegu pogody. Z ekonomicznego punktu widzenia warto łączyć herbicydy z insektycydami oraz stosować je na młode siewki chwastów. Zabiegi są wtedy bardziej skuteczne, a jednocześnie można stosować niższe dawki herbicydów lub ich mieszaniny o szerszym spektrum działania, z niejednokrotnie sumarycznie obniżonymi dawkami.
Na efekt chwastobójczy wpływają warunki pogodowe (uwilgotnienie gleby, temperatura działania środka, temperatura parowania/wysychania środka, roślina sucha/mokra, wilgotność powietrza), rodzaj gleby (ciężkie, próchniczne szybciej absorbują część substancji aktywnej), faza rozwoju siewek chwastów i inne.

Uwaga na herbicydy zawierające chlorotoluron (CTU)!


W strategii do zwalczania chwastów często używane są w gospodarstwach preparaty zawierające w swym składzie substancję czynną chlorotoluron (CTU). Chlorotoluron w Polsce (stan na rok 2009) występuje w następującychpreparatach: LENTIPUR FLO 500, TOLUREX 500 S.C., TOLUREX 80 WP.
Niewątpliwą zaletą tych preparatów jest ich niski jednostkowy koszt na hektar oraz możliwość stosowania w ujemnych temperaturach (max. do -3°C). Przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu preparatu zawierającego chlorotoluron należy sprawdzić, czy odmiana pszenicy, którą zamierzamy chronić, dobrze toleruje tę substancję czynną.

Poniżej podajemy możliwości zastosowania chlorotoluronu w programie ochrony naszych odmianach pszenicy ozimej

Odmiany tolerujące CTU |Odmiany nietolerujące CTU

JULIUS

|

ANTHUS

TREND

|

BISCAY

BUTEO

|

KWS MAGIC

CUBUS

|

 

POSITION

|

KWS PIUS

|

KWS OZON

|

KWS DACANTO

|

GALVANO

|


W następnym numerze Newslettera:

  • szerzej o jesiennej ochronie herbicydowej, fungicydowej i insektycydowej
  • opowiemy, „jak my to robimy” w Kondratowicach. Na przykładzie konkretnego pola przedstawimy realnie stosowaną w siedzibie naszej firmy w Polsce agrotechnikę pszenicy ozimej.


Opracowali:
Anna Dopierała – product manager/pszenica, jęczmień, pszenżyto
Bartosz Rudzki – kierownik marketingu, product manager/żyto

Źródło danych: różne źródła, doświadczenia i obserwacje własne KWS ZBOŻA


Uwaga!
Wszystkie zawarte w Newsletterze informacje są wynikiem naszej najlepszej wiedzy. Formuła Newslettera sprawia, że nasze porady mają charakter bardzo ogólny i odnoszą się do przeciętnych warunków. Natomiast cały proces rozwoju roślin uzależniony jest od wielu bardzo złożonych, wzajemnie na siebie oddziałujących czynników środowiska rolniczo-przyrodniczego. Podczas opracowywania technologii uprawy, zgodnie z dobrą praktyką rolniczą, należy więc uwzględniać specyficzne, lokalnie występujące warunki glebowo-klimatyczne. Przed zastosowaniem środka ochrony roślin prosimy bezwzględnie zapoznać się z aktualną etykietą. Swoją fachową wiedzą chętnie wesprą Państwa nasi przedstawiciele terenowi, do których kontakt znajduje się na naszej stronie internetowej (www.kws-lochow.pl).